Öğrenci Affı Teklifi Komisyondan Geçti: Kimler Yararlanabilecek, Kimler Kapsam Dışında?

TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu’nda kabul edilen yükseköğretime ilişkin kanun teklifi, öğrenci affından akademik disiplin cezalarına kadar birçok önemli düzenlemeyi içeriyor. Üniversite eğitimine yeniden dönmek isteyen öğrenciler için yeni fırsatlar sunan teklif, aynı zamanda akademik sahteciliğe yönelik ağır yaptırımlar ve öğretim üyelerinin çalışma koşullarına ilişkin önemli değişiklikler getiriyor.

Teklif yasalaşması halinde, belirli şartları sağlayan binlerce öğrenci yeniden üniversiteye dönüş hakkı elde edecek.

Öğrenci Affı Kimleri Kapsıyor?

Kanun teklifine göre hazırlık sınıfı dahil olmak üzere ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarda çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler yeniden kayıt yaptırabilecek.

Düzenleme kapsamında;

• Kendi isteğiyle kaydını sildirenler,
• Üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayanlar,
• Azami öğrenim süresi nedeniyle ilişiği kesilen öğrenciler,

öğrenci affından yararlanabilecek.

Ancak daha önce aynı kapsamda çıkarılan öğrenci affından faydalanan kişiler, aynı öğrenim düzeyi için yeniden bu haktan yararlanamayacak.

Başvurular Ne Zaman Yapılacak?

Kanun yürürlüğe girdikten sonra öğrencilerin dört ay içerisinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları üniversiteye başvurması gerekecek.

Başvurusu kabul edilen öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.

Kimler Öğrenci Affından Yararlanamayacak?

Teklifte bazı suçlardan hüküm giyen kişiler kapsam dışında bırakıldı.

Öğrenci affından yararlanamayacak kişiler arasında;

• Terör suçlarından mahkûm olanlar,
• Kasten öldürme,
• İşkence ve eziyet,
• Cinsel saldırı,
• Çocukların cinsel istismarı,
• Uyuşturucu madde imal ve ticareti suçlarından hüküm giyenler,
• Sahte belgeyle kayıt yaptıranlar,
• Akademik kayıtları sahte belge nedeniyle iptal edilenler,
• Terör örgütleriyle bağlantısı nedeniyle ilişiği kesilen öğrenciler,

yer alıyor.

Ayrıca Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesine bağlı eğitim kurumları da düzenleme kapsamına alınmadı.

Üniversiteye Dönenlere Yatay Geçiş Hakkı

Teklif yalnızca üniversiteye dönüş imkânı sağlamıyor.

Üniversiteye yeniden kayıt yaptıran öğrenciler, üniversiteye giriş yaptıkları yıldaki puanlarının yeterli olması halinde farklı diploma programlarına yatay geçiş başvurusu da yapabilecek.

İsteyen öğrenciler, belirlenen şartları sağlamaları durumunda Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul Üniversitelerinin açık öğretim programlarına da geçiş yapabilecek.

İntörn Öğrencilere Ek Haklar

Azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencileri için de önemli kolaylıklar getiriliyor.

Başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için ek sınav ya da tekrar hakkı tanınacak.

Teorik eğitimini tamamlamasına rağmen intörnlük eğitimine başlayamayan veya tamamlayamayan öğrenciler de eksik eğitimlerini tamamlama fırsatı elde edecek.

Akademik Sahteciliğe Ağır Yaptırımlar

Kanun teklifinin en dikkat çeken maddelerinden biri akademik etik ihlallerine yönelik düzenlemeler oldu.

Tez, makale, kitap veya projelerini tamamen ya da kısmen başkasına hazırlatan kişiler hakkında üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası uygulanabilecek.

Bu yöntemle alınan akademik unvanlar ve diplomalar da iptal edilecek.

Ayrıca ücretli veya ücretsiz şekilde başkaları adına akademik çalışma hazırlayan kişiler hakkında yüksek tutarlı adli para cezaları uygulanması öngörülüyor.

İzinsiz Üniversite Açanlara Hapis Cezası

Yurt dışındaki eğitim kurumları adına Türkiye’de izinsiz eğitim programı açan veya işleten kişiler hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilmesi planlanıyor.

Bu faaliyetlerin tanıtımını yapanlar için de ayrıca hapis ve adli para cezaları öngörülüyor.

Vakıf Üniversitelerine Yeni Denetim Sistemi

Teklifle birlikte vakıf üniversitelerine uygulanacak yaptırımlar da yeniden düzenleniyor.

Yükümlülüklerini yerine getirmeyen vakıf üniversiteleri için;

• Uyarı,
• Yeni program açılmasının durdurulması,
• Öğrenci kontenjanlarının azaltılması,
• Öğrenci alımının durdurulması,
• Faaliyet izninin geçici veya tamamen kaldırılması

gibi kademeli yaptırımlar uygulanabilecek.

Öğretim Üyeleri 75 Yaşına Kadar Görev Yapabilecek

Yeni düzenleme, akademisyenlerin çalışma süresini de etkiliyor.

Üniversitelerin ihtiyaç duyması ve YÖK’ün uygun görmesi halinde öğretim üyeleri sözleşmeli olarak 75 yaşına kadar görev yapabilecek.

Sözleşmeler iki yıllık dönemler halinde yenilenebilecek.

Devlet Üniversiteleri Yurt Dışında Yerleşke Açabilecek

Kanun teklifiyle devlet üniversitelerine Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında kampüs, akademik birim ve eğitim programı açma yetkisi de veriliyor.

Bu kapsamda yurt dışındaki yerleşkelerde akademik ve idari personel görevlendirilebilecek.

48 Üniversiteye Yeni Akademik Kadro

Üniversitelerde artan öğretim elemanı ihtiyacını karşılamak amacıyla 48 üniversiteye yeni profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları tahsis edilecek.

Bu düzenlemenin özellikle tıp fakülteleri ve uzmanlık eğitimi veren bölümlerde yaşanan akademik personel açığının azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin Adı Değişiyor

Teklif kapsamında Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin ismi İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilecek.

Üniversitenin akademik yapısı yeniden düzenlenirken bazı fakülteler ve meslek yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine devredilecek. Öğrencilerin eğitim hakları korunurken isteyen mezunlar diplomalarını eski üniversite adıyla alabilecek.

Sonuç

TBMM komisyonunda kabul edilen yükseköğretim düzenlemesi, yalnızca öğrenci affını değil üniversite sistemini ilgilendiren birçok önemli değişikliği beraberinde getiriyor. Üniversiteye dönüş hakkı, yatay geçiş imkânı, intörn öğrencilere tanınan ek haklar, akademik sahteciliğe yönelik ağır yaptırımlar ve öğretim üyelerinin çalışma koşullarına ilişkin düzenlemeler, teklifin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Teklifin yasalaşmasının ardından başvuru süreçleri ve uygulama takvimi netlik kazanacak.